هالند و ارتش وایکینگها؛ داستان نسل طلایی نروژ
روایت یک طرفدار
جام جهانی فقط داستان تیمی نیست که از کودکی طرفدارش بودی. گاهی پیش از شروع تورنمنت، یه تیم دیگه هم توجهت رو جلب میکنه؛ تیمی که مدعی قهرمانی نیست، اما ترکیب بازیکنان و مدل فوتبالش این حس رو میده که شاید قراره شگفتی بعدی جام جهانی باشه.
پیش از جام جهانی ۲۰۲۶، نروژ برای من همون تیم بود. ارلینگ هالند در چهار فصل حضورش در لیگ برتر انگلیس سه بار آقای گل شده بود، مارتین اودگارد کاپیتان آرسنالِ قهرمان لیگ برتر بود و الکساندر سورلوث خودش را در لالیگا ثابت کرده بود. کنار آنها هم نوسا، ریرسون، اسکار باب و شلدروپ آرامآرام نسلی را کامل میکردند که فقط روی چند نام بزرگ استوار نبود.
همزمان، تماشای سریال وایکینگها (Vikings) تصویر دیگری به این تیم اضافه کرد؛ رگنار، فلوکی، رولو و لاگرتا، سفرهای طولانی، کشف سرزمینهای تازه و نبردهایی که همیشه طبق نقشه پیش نمیرفتند.
هرچه بیشتر بازیهای نروژ را میدیدم، این تصویر برایم پررنگتر میشد؛ انگار همان وایکینگها این بار در نسخه جام جهانی ۲۰۲۶، بهجای سواحل ناشناخته سراغ مدعیان بزرگ فوتبال جهان رفتهاند. هرجا راهی باز بود حمله میکردند و اگر مسیر بسته میشد، راه دیگری پیدا میکردند؛ حتی اگر لازم بود، مثل یکی از سکانسهای ماندگار سریال وایکینگها، کشتیها را از خشکی عبور میدادند.

وایکینگها؛ فراتر از تبر و شمشیر
وایکینگها یک قوم مستقل شبیه تعریف امروزی ملتها نبودند. این عنوان بیشتر به گروههایی از مردم اسکاندیناوی ــ عمدتاً سرزمینهای امروزی نروژ، دانمارک و سوئد ــ گفته میشود که در عصر وایکینگ برای جنگ، تجارت، مهاجرت و کشف سرزمینهای جدید به سفرهای دریایی میرفتند.
کشتیهای باریک و بادبانی آنها، با پاروهایی در دو سوی بدنه و گاهی سر اژدهایی بر پیشانی کشتیهای جنگی، ابزار اصلی همین سفرها بودند. وایکینگها با کمک باد و پارو از دریای شمال و اقیانوس اطلس عبور میکردند، سرزمینهای جهان را کشف میکردند، در ایسلند و گرینلند سکونتگاه میساختند و حتی تا آمریکای شمالی رسیدند؛ در جهت دیگر نیز مسیرهایشان تا قسطنطنیه و بغداد امتداد پیدا کرد.

داستان وایکینگها اغلب از جایی شروع میشد که ساحل امن تمام میشد؛ جایی که ماجراجویی و جاهطلبی میتوانست آنها را به سرزمینها، فرصتها و پیروزیهای تازه برساند. شاید همینجا شباهت با نروژ جذاب میشود؛ نسلی که بعد از سالها دوباره آماده بود داستان پیروزیهای تازه خودش را بسازد.
هالند؛ اگر فوتبال یک جنگجوی وایکینگ میخواست
برای ساختن تصویر یک جنگجوی وایکینگ در فوتبال امروز، هالند انتخاب سختی نیست؛ قدبلند، قدرتمند، خونسرد و سریع، با ظاهری که حتی قبل از شروع بازی هم بخشی از این تصویر را میسازد. اما چیزی که او را در زمین فوتبال ترسناک میکند، عطش گلزنی و پیروزی است؛ ستاره منچسترسیتی مثل یک ماشین گلزنی عمل میکند و سالهاست در هر تورنمنتی یکی از مدعیان اصلی آقای گلی است.

کنار او سورلوث ۱۹۵ سانتیمتری قرار دارد؛ مهاجمی که در اتلتیکومادرید و بهخصوص مقابل بارسلونا کارنامه قابلتوجهی ساخته است. اودگارد اما جنس دیگری دارد. اگر هالند و سورلوث جنگجویان خط مقدم باشند، کاپیتان نروژ بیشتر کسی است که جهت حرکت را مشخص میکند؛ بازیکنی که ریتم حمله را میسازد و با پاس آخر به خط حمله معنا میدهد.
پشت سر این سه نفر هم نسل تازهای با نوسا، شلدروپ و اسکار باب در حال بالا آمدن است؛ بازیکنانی که سرعت، خلاقیت و تکنیک بیشتری به این تیم اضافه کردهاند.

نسل طلایی در یک نگاه
از ایتالیا تا برزیل؛ سفر وایکینگها در جام جهانی
نشانههای این تیم قبل از جام جهانی مشخص بود. نروژ هر هشت مسابقه مقدماتی را برد، ۳۷ گل زد و بعد از ۲۸ سال به جام جهانی برگشت. پیروزی ۴–۱ در زمین ایتالیا هم نشان داد صعود آنها حاصل چند نتیجه اتفاقی نیست؛ این تیم با فوتبال هجومی و اعتمادبهنفس بالا وارد تورنمنت شد.
اما نقطه ضعف هم وجود داشت. جام جهانی نشان داد خط دفاع نروژ به اندازه خط حمله مطمئن نیست؛ شکست ۴–۱ مقابل فرانسه نمونه روشنی بود. نروژ برای کنترل کامل مسابقه ساخته نشده بود و گاهی مجبور میشد با قدرت هجومی خودش ضعفهای دفاعی را جبران کند.
مقابل برزیل همین تضاد به اوج رسید. اوریان نیلاند، دروازهبانی که معمولاً در مرکز توجه این نسل قرار نداشت، یکی از بهترین بازیهایش را انجام داد، پنالتی گرفت و مقابل حمله برزیل ایستاد؛ در سمت دیگر هالند با همان ویژگی همیشگیاش معدود فرصتها را به گل تبدیل کرد. پیروزی ۲–۱ برابر برزیل، نروژ را به یکچهارم نهایی رساند و همان تیمی که قبل از جام جهانی فقط یک انتخاب جذاب برای شگفتی بود، حالا واقعاً بخشی از داستان اصلی تورنمنت شده بود.

انگلیس در وقت اضافه مسیر نروژ را متوقف کرد، اما حتی آن بازی هم تصویری از آینده داشت؛ شلدروپ ۲۲ ساله، تنها گل نروژ را زد. برای تیمی که بعد از ۲۸ سال به سطح اول فوتبال برگشته بود، رسیدن تا جمع هشت تیم برتر اتفاق کوچکی نبود.
تشویق وایکینگی؛ وقتی سکوها پارو زدند
تا اینجا ارتباط نروژ و وایکینگها میتوانست فقط روایت یک طرفدار باشد، اما هواداران نروژ خودشان آن را وارد جام جهانی کردند.
در تشویق معروف وایکینگی (Viking Row)، هزاران هوادار کنار هم مینشستند و با ریتم طبل، حرکت پارو زدن جنگجویان یک کشتی وایکینگی را اجرا میکردند؛ همه در یک جهت، انگار قرار است تیم فوتبال نروژ را با همان پاروها جلو ببرند. بازیکنان هم بعد از بازی سنگال به هواداران پیوستند و این حرکت از ورزشگاهها به مدارس، پارلمان نروژ و حتی میدان تایمز رسید.

ارزش چنین حرکتی فقط در وایرالشدن نیست. هواداران بخشی از تاریخ و هویت کشورشان را به زبان فوتبال ترجمه میکنند و آن حس میتواند هزاران کیلومتر دورتر به کسی در “ایران” برسد و باعث شود به تیمی که هیچ ارتباط جغرافیایی با او ندارد علاقهمند شود. همین فرهنگ هواداری است که لحظات را از نتیجه یک بازی فراتر میبرد.
فوتبال نمونههای مشابه زیادی دارد؛ تشویق ایسلندی بعد از یورو ۲۰۱۶ یا موج مکزیکی جام جهانی ۱۹۸۶ هنوز بخشی از حافظه جمعی هواداران فوتبالاند. شاید ده سال دیگر، وقتی از جام جهانی ۲۰۲۶ حرف بزنیم، کنار اسپانیای قهرمان و رقص آخر ستارههایی مثل مسی، رونالدو، نیمار و نویر، تصویر هزاران هوادار نروژی که روی سکوها پارو میزنند هم یکی از خاطرات ماندگار جام باشد. شاید همینهاست که بازیهای نروژ رو تبدیل میکنه به مسابقههایی که «کلهمونو گرم میکنه».
داستان وایکینگها ادامه داره…
ماجرا هنوز تمام نشده است. نروژ در آخرین بازی گروهی لیگ ملتها باید دانمارک را شکست دهد تا به یکچهارم نهایی برسد؛ آن طرف هم دانمارکِ برایان ریمر با تیمی آماده ایستاده که با یک مساوی صعود میکند.
قرنها پیش، کشتیهای وایکینگها همیشه به مقصد نمیرسیدند؛ طوفان بود، شکست بود و سفرهای نیمهتمام. اما وقتی یک کشتی میایستاد، کشتی دیگری راه میافتاد. حالا یا کشتی هالند از کپنهاگ عبور میکند و یک مرحله دیگر جلو میرود، یا دانمارک راه وایکینگها را در لیگ ملتهای اروپا ادامه میدهد؛ آن سوی نقشه هم سوئد دوباره به سطح اول برگشته است. نروژ، دانمارک و سوئد؛ سه سرزمین وایکینگها، این بار اومدن تا داستان خودشون رو در “فوتبال” بسازن؛ بنابراین نروژ صعود کنه یا نه، داستان وایکینگها ادامه داره…
